Het verlaten

is een aankomen
op een andere plek?
Ja. Het is altijd ergens
begonnen. Om ergens
te kunnen
zijn.
Treed binnen in
een wereld
die

nieuw
en
warm
en
zacht
en
vertrouwd

is.
Je gaat nooit
zomaar ergens
heen.
Je gaat
om te
blijven.

Waare

Er is een vraag, in vele formuleringen:
Waar wil je graag nog eens zijn?
Wat wil je nog beleven?
Wie wil je nog eens ontmoeten?

Eenieder die antwoorden gaat geven met verschillende plaatsnamen, activiteiten en persoonsnamen, draagt een zware leegte met zich mee in het leven. Er is maar één antwoord:
Bij mijn geliefde.
Mijn geliefde.
Mijn geliefde.

diep man, diep (in de stront ja)

Ach, dat doet maar en dat doet maar. Mensen poepen de hele dag de ene zin na de andere uit, maar zoals het werkwoord al deed raden: het meeste is regelrechte stront, rechtstreeks geschikt voor de mesthoop. Maar je weet: zonder mesthopen is er geen voedingsbodem om een vruchtbaar bestaan op op te bouwen. Dus zolang mensen elkaar onder blijven smeren met elkaars uitwerpselen, kunnen we gerust zijn: de wereld leeft door.

…jaaa, een sonnetje!!!


Uit de Losse Duim

Met een vrolijke noot
blaas ik jouw fortuin tot schroot,
en lach om de ellende, waaruit nieuw leven groeit,
dat dan weer andermans paradijs verschroeit.

En op die helse assen
staan wij hysterisch te dansen.
Denk niet: ik word gek,
maar blijf met het leven sjansen.

Laten we niet te belerend worden,
begeven we ons op gekende paden?
Het einde laat zich zeker raden.

Een clou, had je dat gedacht?
Reeds lang werd er op gewacht,
maar het leven is geen grap. Of gedicht.

Spanningsboog

Lang leve de lol,
lang leve het leven,
ook al duurt het maar voor even.
…
Ook al is dat niet zo kort,
want even is verrekte lang
wanneer je panisch wordt.

Feest: Dag!

Vandaag vieren wij: de dag van de vrijheid!
Nu hoor ik u bladeren in uw feestdagenagenda's, maar daarin zult u geen uitsluitsel aantreffen.
Hoe kom ik er dan bij?
U zoudt zomaar kunnen zeggen: vrijheid, is dat uiteindelijk niet iets heel vrijs?
Aldus ben ik zo vrij om deze feestdag te inogereren. Bent u zo vrij om deze mee te vieren?

uit het archief: in de trein

spoor- en stemmingswisselingen

Het gaat heen, het gaat heen,
zonder oog voor tempo,
ratelt door, dondert donder,
en alles wat ik ooit zei,
zwijgt, wonder boven wonder,
en de enige stilte ligt
in mijn stem, die verbrand,
de tong zoekt, die onverlept
en onverlamd weer verder kan
gaan op hetzelfde spoor,
maar dan 'n ander.

Als ik zeg voor altijd, dan bedoel ik ook voor altijd.
Ik houd niet van holle frasen, van romantiek zonder ruggegraat.
Wanneer ik zeg voor altijd, dan is het ook altijd voor mij.
En het liefste geen moment zonder.

beeld en vorming

Is iemand die interessant kijkt iemand die ook interessant is,
of alleen maar iemand die interessant kan kijken,
óf iemand die heel goed weet wat interessant is voor anderen
maar niet verder komt dan die interessewekkende blik?

Wanneer een persoon heel lief voor je is,
is die persoon dan ook meteen een lief iemand,
of weet 'ie je alleen in te palmen met lieve maniertjes?
Als je dat niet doorhebt of -krijgt, ontbreekt er wellicht iets bij je zelf.
Misschien ben je dan iemand die heel goed de blikken kent en beheerst,
maar, wanneer de schellen van de ogen vallen, slechts een leegte betekent.

Als blauw een kleur is,
en er is niks achter blauw,
maakt dat blauw dan minder,
of juist doordringender, dieper in haar eenvoud?
: het zegt niets, maar ís.

foto: (c) M. Sools

Het compleet-complex.

Wat een schilder zegt,
is slechts een fractie van wat hij schildert.
Wat een filosoof schrijft,
is slechts een fractie van wat hij denkt.
Wat een mens schreeuwt,
is slechts een fractie van wat hij voelt.

Het incomplete verwijst naar
het complete
verlangen
tot uitdrukking.

En we kunnen het allemaal begrijpen,
als we overal in kruipen,
steeds opnieuw, bij iedereen en alles
een duik nemen in het diepe
en ademen door elkaars longen.

De ondraaglijke leegte van prestatiedrang.

Prestatiedrang: de misvatting dat het iets goeds is, lijkt wijdverspreid. Het woord houdt niets anders in dan "de drang tot presteren". Het is niet de drang tot iets presteren omwille van dat iets, maar slechts de drang tot presteren om het presteren zelf. Het is een afwezigheid van drang tot inhoud, een leegte met een voorgevormd omhulsel, een willoos willen. Het is verschrikkelijk. Het is rampzalig. En het schijnt te bestaan! Ik wil maar één ding. Dat mensen nadenken over hun woorden. Dat ze iets willen. Echt.

(O ja. En verder wil ik voor en van mezelf ook nog wel wat. En daarvoor wil ik graag en best presteren. Ambitieuziteit. U hoort nog van mij.)

De nieuwe kronkels van het barokke denken.

Lelijkheid wordt vaak met de rug aangekeken, maar het is de lelijkheid die het schone het meest waardeert. Door zich af te keren van een wereld waarin parels schitteren op bedjes van satijn, markeert zij de blik die zich niet afkeert van diepe treurnis en onooglijke misvormingen. Zij ziet de goede bedoelingen waar anderen hun neus ophalen en kent een meerwaarde toe aan het schone waar anderen slechts de oppervlakte met hun mouw opwrijven om te zien of het blinkt: zij heeft een morele dimensie. Lelijkheid is niet lelijk: zij is slechts moeilijk te verteren voor hen die aanleg tonen voor smetvrees. Voor hen die zich angstig afkeren van iedere mogelijke onderdompeling in volledigheid. Misschien zullen zij zich beroepen op die enkele druppels die ooit over hun hoofd zijn geplengd met het idee daarmee het hele universum in zich op te nemen. Misleid misprijzen zij vanuit hun nis het leven dat meer behelst dan een uitzicht met oogkleppen. We gaan zwemmen, we openen onze ogen en laten ons niet afschrikken door de eerste lading chloor die we zelf in het water hebben gekieperd. Knipper je ogen rooddoorlopen en accepteer de pijn die je aan de hand neemt bij het volledige zien. Of ga er waardig aan onderdoor. Iedereen kan verdrinken. Het onooglijke ziet de wereld zonder zichzelf te verloochenen. De wereld neemt de onooglijke zonder voorbehoud. Dat is schone moraliteit: alles overboord, alles erin. Geen tegenspraak.

Pas op: mogelijk educatief verantwoord.

Denken is een persoonlijk proces. Ergens een idee over hebben komt voort uit een innerlijke afweging van externe belangen tegenover zelf ontwikkelde opvattingen op basis van je eigen ervaringen. Hoewel het niet duidelijk is hoe voor-bepaald je bent voordat je jezelf gaat bepalen en laat bepalen door je omgeving, zijn alle opgedane ervaringen en reflecties op die ervaringen -reflecties gebaseerd op eerdere ervaringen en reflecties op ervaringen …et cetera- de puzzelstukken waaruit je persoonlijkheid is opgebouwd. Uiteindelijk kan niemand dus iets voor jou bepalen zonder aan jouw ideeën daaromtrent voorbij te gaan: je moet zelf actief instemmen met een gedachte.

Het lezen van een goede filosofische tekst is iets anders dan het lezen van eender welk verhaal. Filosofie lezen is het lezen van iemands gedachten. Je leest iemands persoonlijke denkproces. Het volstaat dan niet meer om als een afstandelijke beschouwer de tekst stap voor stap te volgen: je moet haar méédenken. Wil je ooit kunnen zeggen een filosofische tekst naar eigen maatstaven begrepen te hebben, dan dien je je het denkproces van die tekst hoogst-eigen te maken. Je moet de ervaringen door je ledematen kunnen voelen kruipen zonder ze ooit daadwerkelijk ervaren te hebben. Eerder heb je het niet geprobeerd te begrijpen. Daarom lees je filosofie langzaam. Daarom vinden velen het zo vermoeiend.

Op het moment dat je jezelf in een bepaalde traditie plaatst, ben je niet meer zelf aan het denken. Dan wil je buiten jezelf treden om jezelf voor het oog van anderen in een leuk of makkelijk hokje te plaatsen. Niet doen, laat mensen maar gewoon flink piekeren.
Zodra mensen gaan citeren uit bijbels of één of ander wetboek en vervolgens een blik van "dus het is zo" opzetten, kun je het ze vertellen of maar meteen weglopen, want ze zijn niet zelf aan het denken en zodoende ook niet vatbaar voor kritisch commentaar.
Loop niet op
tegen muren,
waar
onderdoor gaas is gespannen,
en waar
overheen daken pannen.
Draai je om, en zie:
de wijde wereld ligt,
nog steeds in het verschiet,
voor je uitgestrekt,
al ziet die verdomde baksteen dat niet.

Brood, daar zit wát in?

"Godsamme, wat heb ik soms toch een hekel aan al dat licht verteerbare spul dat op tafel staat!"
"Ja, vind jij al die makkelijke kost soms ook zo ontzettend ... zo ontzettend niks?"
"Inderdaad, soms verlang ik zo naar een zware snee met ambachtelijk beleg!"
"Ja, maar ja, je moet niet teveel van je darmen eisen hè."
"Dat klopt, maar kijk eens wat ik hier heb!"
"Zeg eens, wat heb jij daar in je hand?"
"Het lijkt welhaast een volkoren meergranen-extra donker brood hè!"
"Inderdaad, verdulleme! Ik zou het graag eten, maar ja..."
"Aha! Maar dat kan ook! Het is eigenlijk witbrood!"
"..."
"Ja! Het enige bruinbrood zonder fatsoenlijke vezels!"
"Wat een oplossing, ik ga het direct kopen!"

Een dag, en een half jaar voor altijd.

Zelfs wanneer niet naast mij, nog steeds in-bij mij.

De ene mooie zin volgt de andere op,
maar er is er één die altijd zal blijven.

Haiku's ?

Ik huil een lied
en het klinkt niet.
Wat is 't toch vals, dat verdriet.

---------------------------------------

In gedichten mag je onbegrijpelijk zijn:
het leven is een zwijn.
Verdraaide woorden doen geen pijn.

Het leven is net een banaan:
denk je 'm helemaal gepeld te hebben,
zit er nog zo'n lijntje aan.

na de voor - devour - nada

Het is zo, of toch niet, dat alles wat je zegt alles markeert wat je niet zegt. Tegelijkertijd betekent elk woord meer dan wat je zegt, ook al wil je zelf niet alle betekenissen die er aan vast plakken als verantwoordelijkheid dragen. Het enige dat je wilt zeggen, is verborgen achter een sluier van woorden die een chaos veroorzaakt en de wereld zoveel complexer terugspiegelt dan 'ie eigenlijk is. Jammer genoeg is ons begrip tegelijk onlosmakelijk verbonden met die woorden, en kunnen we zonder woorden geen begrip van de werkelijkheid scheppen.

Maar diep in de ogen,
zie je dan toch wat altijd al verborgen lag,
en geen woorden nodig had om uitgesproken te worden.

De werkelijkheid is een oneindige paradox van perplex-staan, en we staan er allemaal met open mond naar te kijken. Soms ontsnappen er woorden aan die mond, woorden die een eigen leven gaan belijden en jou verrassend genoeg vaker tegenspreken dan naar de mond praten. Maar een nuttig weerwoord is nog altijd beter dan een mond vol rotte tanden. Laten we allen vooral tandartsje blijven spelen, misschien komen we dan toevallig nog eens ergens.

Uitgebreidheid en ik.

De wereld is mijn muze,
en de wereld is niets,
niets meer dan die kleine cirkel om mij heen
die maar niet wil verdwijnen,
omdat ik haar in stand houd.

geen woorden meer

Een wijs man moet ooit gezegd hebben: als je in een peststemming bent, schrijf dan niks. Behalve als je dichter bent. Of politicus. Of Duits filosoof. Of wanneer je alleen door te schrijven die zwarte bril van je kop kunt rukken.
Ik vraag me af, zou die wijze man op het moment van schrijven toevallig een ontzettend klotehumeur gehad hebben?

de Echt

Dromen zijn uiteindelijk ook niets meer dan
zinnespeelsels, onzinnig spel van verwarring,
onbelangrijk herstel van chaos,
schepping van nieuwe nietsen,
verlaten van harde paden,
doorkruisen van opgeworpen landschappen,
bezielde spinsels van hersenactiviteit,
zonder realiteit,
behalve de zin ervan,
maar wat IS de zin ervan?

Is het een 'inzwevend kameren', een eigen orde,
met een open deur, wanneer je wakker wordt?
Eet je wel genoeg, of is het net teveel,
slik je alles door, of spaar je,
voor die brok in je keel? Die je niet wilt,
niet kunt voelen, voordat het te laat is.

Schrijven op de automatische piloot en daarna
de logica van de woorden,
het betekenen van de flarden aan elkaar rijgen,
een ketting maken uit niets dan kralen zonder snoer.
Losse verbanden die nadien zijn gelegd,
maar wel fossiliseren in je hoofd:
neem het niet te licht, want dan zweef je weg
van je huwelijk met de aarde.

klets is ook praat

Een mooi leven voor even,
dat is als je droomt en wakker blijkt te zijn,
maar al snel door de slaap overmand wordt.

Overmand worden, dat is echt een negatieve uitspraak volgens mij. Zou er niet ook een uitspraak als 'overvrouwd worden' moeten bestaan? Als je wordt overmand door emoties, betekent dat dat je ze niet meer de baas bent: de emoties nemen de leiding. Meestal betekent dat niet dat je onbeheersbaar vrolijk wordt. Omdat er in het werkwoord zelf al sprake is van een culturele lading van de sekse, kan het werkwoord geen neutrale betekenis hebben. Het geeft een onvrijwillige overmacht aan, en macht is cultureel bepaald dan weer iets typisch mannelijks. Frappant dat 'overmand worden door' meestal in een context van emotionaliteit gebruikt wordt: emoties worden traditioneel toch als een vrouwelijk domein gezien. Dus als een persoon overmand wordt door emoties, betekent dat dat de emoties je even te machtig worden: de persoon wordt intern verscheurd door de mannelijke en vrouwelijke kant.

…zulke analyses komen dus voort uit traditionele psychologisering. Het levert niets anders op dan nietszeggende, onverduidelijkende en clichématige kletspraat. Het hele man-vrouw onderscheid zoals dat zo vaak wordt gemaakt en toegepast op allerlei domeinen, is één van de hardnekkigste en verwarrendste verzinsels sinds het idee van een God die ons heeft ontworpen naar Zijn of Haar evenbeeld. Al onze gedachtes zijn ontstaan door culturele ontwikkelingen, en cultuur is op haar beurt weer ontstaan door ons denken. Net zoals de kip en het ei op hetzelfde neerkomen, is er geen definitief cultureel verschil aan te wijzen tussen mannen en vrouwen. Culturen veranderen, en Hillary Clinton zou best eens president kunnen worden…waarmee ik maar wil zeggen: al zijn vrouwen en mannen definitief anders, we weten nog steeds niet waar het 'm precies in zit als we de complexiteit van het menselijke gedrag en cultuurgoed gaan analyseren.

Als je wordt overvrouwd,
val je dan gewoon,
in het niets,
omdat het niet bestaat,
en je jezelf verliest in betekenisloosheid?

Als iets niet bestaat, en je stelt het je toch voor, bestaat het dan? Natuurlijk bestaat het dan, maar wat als je je niets voor kunt stellen bij je voorstel(ling)? Ik kan me niet voorstellen wat overvrouwd worden zou moeten of kunnen betekenen. Ik heb zojuist een leeg concept geschapen, kan dat? Maar het heeft wel een geschiedenis, een oorsprong. Alles heeft een context. Iets dat zonder context is, is alles. Dus alles is zonder context? Hèhè, wat een flauw spel met taal, laten we er maar een .

Cuckoo!

Het was vanochtend een ware revelatie: heeft iemand ooit beseft dat de trein een grote kinderboerderij herbergt? Vlak voordat mijn trein zich naar station Tilburg begon te manoeuvreren, zag, of liever hoorde, ik het licht. De eerste schommeling van de trein bij de wisseling van spoor veroorzaakte een gebalk dat mijn gewaarwordingen nieuw leven inblies: er was een ezel aan boord. Het prachtige klaaglijke geluid werd al snel ondersteund door een stelletje morrende kippen dat aan hun ochtendritueel begon. Van het één kwam het ander, en al snel werden er meer dieren wakker terwijl de trein zich in alle bochten wrong en kronkelde om het juiste spoor te bereiken. Het gewaggel van een groepje ganzen nam vorm voor mijn geestesoog toen ik ze vanuit de gang achter mij aan hun ochtendwandeling hoorde beginnen. Langzaam naderden we ons einddoel; ergens verderop in de trein hoorde ik nog een paar varkens welluidend maar beleefd brommen, maar een laatste knor en toen klonk dan toch het felle eindsignaal.

…jammer dat ik dan bij aankomst op mijn woonadres in Tilburg niets anders aantref dan een toilet dat onverstoorbaar bezig is met het blank zetten van het omliggende tegelterritorium. Leuke huisgenoten heb je dan, laten niets aan de fantasie over.

Zwart

De verleiding, het verleiden, laat ik me er maar niet toe verleiden om erover te schrijven, hoewel de verleiding zo nu en dan wel heel groot is. Heb je dat nooit, dat je van de daken schreeuwt dat je…heb je ooit überhaupt wel eens écht op een dak gestaan? Nee? Zou je dan misschien van een dak willen schreeuwen? Waarom? Je weet dan toch helemaal niet wat het staan op een dak voor een mogelijk toevoegende sensatie aan het schreeuwen biedt? Je kunt je er alleen wel iets bij voorstellen. Welnu, die voorstelling is fout. Als je op een dak staat te schreeuwen, bereik je heus niet de hele wereld. Zelfs als je besluit om dan ook meteen maar te springen (dat krijg je als je te hoge verwachtingen hebt van het schreeuwen van daken en het op het moment zelf maar vies tegen vindt vallen), bereik je niet de hele wereld. Je komt wel dichter tot de aarde. Je bereikt de grond van je bestaan, maar wel de eindhalte ervan. Je slaat een paar stappen over door meteen maar je individualiteit op te geven en terug te vervliegen tot stuurloz(er)e massa. Waarom worden teksten soms zo zwart? Komt het door de letters, die volgens de traditie gevormd zouden moeten worden uit zwarte drukinkt? Hoe meer je schrijft, hoe zwarter het zootje wordt. Vroeger was het de kunst om je tekst luchtig te laten eindigen door net een laatste regel op een nieuwe bladzijde te plaatsen: dan hield je nog zo'n mooi blank stuk papier over, een lichtend vlak dat ervoor zorgt dat je ogen opgelucht ademhalen. Tegenwoordig heb je helaas vaak geen bladzijdes meer in je hand, maar nog slechts een voortdurend zoemend beeldscherm voor je neus. Gelukkig kun je zo'n beeldscherm ook uitzetten. Maar ja, dan zit je wel weer tegen een zwart scherm aan te kijken, daar word je ook niet vrolijker van. Advies: gebruik een mooie lap wit papier om je monitor mee af te kunnen dekken.

Of ga lekker de frisse buitenlucht in.
Weg van de verstikkende atmosfeer van het niet-aflatende binnen.
Binnenvetter, eter, dwangmatig neurotiserend staarder naar je ik,
en steeds maar denken: was ik daar al niet eerder geweest?
Maar ik wed, ja, ik durf te wedden,
dat je dat roodborstje op de hoek nog nooit in de ogen hebt gekeken.

beschaving
bijschaving
schaafsel
verlies
hervinding
herneming
oppakken
afpakken
veroveren
hebzucht
beschaving

Het Ideaal (5*Affligem is niet minder waar)

Omdat er niets anders is in het leven,
dan datgene wat je ervan maakt.
En omdat je niets anders maakt,
dan dat wat anderen je schenken.
En omdat anderen je niets anders schenken,
dan dat wat jij voor hen maakt (bent).
Omdat je afhankelijk bent van hen,
omdat zij afhankelijk zijn van jou.
En daar kun je mee leven, niet omdat je moet,
maar omdat je daarvan houdt.
Je leeft iemand anders om jezelf te zijn.

(Blader jij nou maar gewoon door)

Soms denk je: zó'n belangrijk woord, hoe dúrven ze het zo ver achterin het woordenboek te zetten?
…en dan weet je waar ze jou hadden moeten plaatsen: bij de Z.

Snappez-vous?
(niet denken maar doen)

conceptuele uitvinder vervolgd

-concept-fase van het stuk-

De persoonlijke fabrieksband.
Tegen het vervreemden van het eindproduct, maak alles naar je eigen dagelijkse gemoedstempotoestand. Marx zou trots op me zijn: een eindeloze mogelijkheid aan industrialisatie zonder het individu uit het oog te verliezen: een spagaat tussen gebrek aan affiniteit met het eindproduct, persoonlijke werksfeer en tevredenheid die voortkomt uit misplaatste genoegdoening van het verrichte werk. Een driebenige spagaat zo je wilt, des te revolutionairder.